Zadzwoń:
Drugi rodzic domaga się powrotu dziecka do innego państwa? A może dziecko zostało wywiezione albo zatrzymane za granicą z naruszeniem prawa do opieki? Postępowanie prowadzone na podstawie Konwencji haskiej nie służy ustaleniu, który rodzic jest lepszym opiekunem. Sąd rozstrzyga przede wszystkim, czy dziecko powinno wrócić do państwa, w którym miało miejsce stałego pobytu przed wyjazdem lub zatrzymaniem. Dopiero właściwy sąd tego państwa rozstrzyga zasadniczo kwestie pieczy, miejsca zamieszkania dziecka i ewentualnej relokacji.
Konwencja przewiduje jednak szczególne podstawy odmowy powrotu. Opinia psychologiczna może pomóc wykazać albo zweryfikować:
- czy powrót stwarza poważne ryzyko szkody fizycznej lub psychicznej albo znalezienia się dziecka w sytuacji nie do zniesienia;
- czy sprzeciw dziecka jest swobodny, stabilny i świadomy oraz czy jego wiek i dojrzałość pozwalają nadać temu stanowisku odpowiednie znaczenie;
- jaki wpływ na dziecko mogą mieć przemoc domowa, doświadczenie traumy, stan psychiczny opiekuna, przerwanie leczenia lub rozdzielenie z podstawowym opiekunem albo rodzeństwem;
- czy dziecko zdążyło zakorzenić się w nowym środowisku, gdy postępowanie zostało wszczęte po upływie roku od bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania;
- czy proponowane środki ochronne rzeczywiście mogą ograniczyć stwierdzone ryzyko po powrocie.
Przygotowuję opinię odnoszącą się bezpośrednio do przesłanek Konwencji haskiej, a nie ogólną ocenę sytuacji rodzinnej. W zależności od warunków prawnych i materiału sprawy analiza może obejmować badanie psychologiczne, wywiad, dokumentację medyczną, szkolną i terapeutyczną, korespondencję, nagrania, akta sprawy oraz wcześniejsze opinie specjalistyczne. Wnioski wskazują konkretny mechanizm zagrożenia, jego nasilenie i prawdopodobne skutki dla dziecka, a także możliwość ich ograniczenia przez realne i skuteczne zabezpieczenia.
Sama informacja, że dziecko jest związane z jednym z rodziców, lepiej funkcjonuje w obecnym kraju albo będzie przeżywało stres związany z powrotem, zazwyczaj nie wystarcza. Twierdzenia muszą być szczegółowe, odnosić się do konkretnego dziecka i odpowiadać wysokiemu progowi poważnego ryzyka określonemu w art. 13 ust. 1 lit. b Konwencji. Oficjalne wytyczne haskie podkreślają jednocześnie, że opinia specjalistyczna powinna być ściśle ograniczona do pytań istotnych dla postępowania o powrót i przygotowana bez powodowania zbędnej zwłoki.
